Przejdź do treści

logo Narodowe Centrum NaukiProjekt realizowany w ramach grantu badawczego finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki nr UMO-2021/41/B/HS3/00253

Artykuł „Współpraca urzędników dworskich z Katarzyną z Potockich Kossakowską (1722–1803)”

Artykuł
MP 2005; nieznany malarz polski (malarz); Portret Katarzyny z Potockich Kossakowskiej, ok 1782; olej; płótno; 76,5 x 58,5

„Zaufanie mi w interesach śp. JW. Państwa i Dobrodziejstwa było wypróbowane…”. Współpraca urzędników dworskich z Katarzyną z Potockich Kossakowską (1722–1803), kasztelanową kamieńską– to kolejna pozycja autorstwa dr hab. Urszuli Kicińskiej. Materiał ukazał się drukiem w czasopiśmie „Przegląd Nauk Historycznych”.

W dawnej Polsce po śmierci jednego ze współmałżonków, pozostający przy życiu ojciec lub matka przejmowali nie tylko opiekę nad osieroconymi dziećmi, ale także nad ich majątkiem, czyniąc wszelkie zabiegi, by nie doprowadzić do jego roztrwonienia. Sytuacja w rodzinie Marianny i Eustachego Potockich, zmarłych niemalże w tym samym czasie (w lutym 1768 r.) spowodowała, że do opieki nad dziećmi należało wyznaczyć krewnych lub zaufanych współpracowników generała artylerii litewskiej. Ostatecznie tutorstwo nad młodymi Potockimi przejęła ich ciotka, młodsza siostra Eustachego – Katarzyna z Potockich Kossakowska (zm. 1803), kasztelanowa kamieńska i sprawowała je w okresie od 1768 do 1772 r., otrzymując na ten czas od swego brata w dzierżawę wszystkie dobra należące do Potockich. Sprawowanie opieki nad dziećmi Potockich wiązało się więc bezpośrednio z przejęciem przez Kossakowską zarządu nad ich majątkiem. Podstawą źródłową do napisania niniejszych rozważań stały się listy kierowane do kasztelanowej kamieńskiej przez zarządców dóbr, ekonomów, plenipotentów, którzy wcześniej byli poddanymi Eustachego i Marianny z Kątskich, a po ich śmierci, wraz z dzierżawionymi przez Kossakowską dobrami, przeszli na jej służbę i niemalże od razu podjęli starania o zdobycie jej akceptacji, zaufania oraz utrzymanie się na dotychczasowych stanowiskach, regularnie przy tym raportując nowej dobrodziejce o stanie ekonomicznym gospodarstw. Treść przebadanej korespondencji pozwala więc spojrzeć na relacje, jakie łączyły poddanych z ich mocodawczynią oraz wskazać gospodarcze i społeczne podstawy funkcjonowania dóbr Potockich pod okiem Kossakowskiej.

LINK DO ARTYKUŁU

 

Aktualności

Zobacz więcej na naszym facebooku

Szanowni Państwoserdecznie zapraszamy na spotkanie w ramach Centrum Badań nad Kulturą i Mentalnością Dawnej Polski. Przedmiotem dyskusji będą "Testamenty staropolskie jako źródło do badań nad historią mentalności".Naszymi gośćmi będą - prof. Paweł Klint, dziekan Wydziału Historycznego i Pedagogicznego Uniwersytetu Wrocławskiego i dr Mirosław Płonka, pracownik Instytutu Historii i Archiwistyki, zaś dyskusję poprowadzi Pani prof. Halina Dudała z Katedry Archiwistyki i Nauk Pomocniczych Instytutu Historii i Archiwistyki UKEN.Spotkanie odbędzie się 4 marca 2026 r. w Krakowie w głównej siedzibie Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej, ul. Podchorążych 2, w Instytucie Historii i Archiwistyki (s. 337), w godzinach 13,00-14,30. Dla tych spośród Państwa, którzy nie mogą dotrzeć do Krakowa przewidujemy połączenie online.W tej sprawie prosimy o kontakt na adres email: urszula.kicinska@uken.krakow.plSerdecznie zapraszamy na spotkanie, będzie nam niezmiernie miło Państwa gościć lub połączyć się z Państwem online!Rada Naukowa Centrum ... See MoreSee Less
View on Facebook
Szanowni Państwo zachęcamy do lektury najnowszego artykułu prof. Bożeny Popiołek, Kolorowy zawrót głowy, czyli w garderobie szlachcianki czasów saskich, [w:] Kolorowo mi!, red. M. Wrześniak, N. Mojżyn, seria: Rzeczy Piękne, T. XI, Warszawa 2025, s. 171-190.#NCN #women'scourt #kobiecydwórszlachcecki ... See MoreSee Less
View on Facebook
Szanowni Państwo zachęcamy do lektury najnowszego artykułu Urszuli Kicińskiej noszącego tytuł: "Medykamenty roślinne w walce z chorobami zwierząt hodowlanych na dworach szlacheckich w XVIII wieku", Medycyna Nowożytna, 2025, Tom 31 (2025) Suplement I, s. 37-63Link do artykułu poniżej: ejournals.eu/czasopismo/medycyna-nowozytna/artykul/medykamenty-roslinne-w-walce-z-chorobami-zwier...#NCN #women'scourt #kobiecydwórszlachecki ... See MoreSee Less
View on Facebook
Szanowni Państwo polecamy Państwa uwadze najnowszą publikację Urszuli Kicińskiej. Jest to edycja źródłowa zatytułowana: Jan Kanty Dziuliński, "Diariusz rzeczy potocznych i wydatków na różne domowe potrzeby" opracowana wraz z dr. Stanisławem Witeckim, wydana w Towarzystwie Wydawniczym „Historia Iagellonica”.#NCN #women'scourt #szlacheckidwórkobiecy ... See MoreSee Less
View on Facebook