Przejdź do treści

logo Narodowe Centrum NaukiProjekt realizowany w ramach grantu badawczego finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki nr UMO-2021/41/B/HS3/00253

Artykuł „Współpraca urzędników dworskich z Katarzyną z Potockich Kossakowską (1722–1803)”

Artykuł
MP 2005; nieznany malarz polski (malarz); Portret Katarzyny z Potockich Kossakowskiej, ok 1782; olej; płótno; 76,5 x 58,5

„Zaufanie mi w interesach śp. JW. Państwa i Dobrodziejstwa było wypróbowane…”. Współpraca urzędników dworskich z Katarzyną z Potockich Kossakowską (1722–1803), kasztelanową kamieńską– to kolejna pozycja autorstwa dr hab. Urszuli Kicińskiej. Materiał ukazał się drukiem w czasopiśmie „Przegląd Nauk Historycznych”.

W dawnej Polsce po śmierci jednego ze współmałżonków, pozostający przy życiu ojciec lub matka przejmowali nie tylko opiekę nad osieroconymi dziećmi, ale także nad ich majątkiem, czyniąc wszelkie zabiegi, by nie doprowadzić do jego roztrwonienia. Sytuacja w rodzinie Marianny i Eustachego Potockich, zmarłych niemalże w tym samym czasie (w lutym 1768 r.) spowodowała, że do opieki nad dziećmi należało wyznaczyć krewnych lub zaufanych współpracowników generała artylerii litewskiej. Ostatecznie tutorstwo nad młodymi Potockimi przejęła ich ciotka, młodsza siostra Eustachego – Katarzyna z Potockich Kossakowska (zm. 1803), kasztelanowa kamieńska i sprawowała je w okresie od 1768 do 1772 r., otrzymując na ten czas od swego brata w dzierżawę wszystkie dobra należące do Potockich. Sprawowanie opieki nad dziećmi Potockich wiązało się więc bezpośrednio z przejęciem przez Kossakowską zarządu nad ich majątkiem. Podstawą źródłową do napisania niniejszych rozważań stały się listy kierowane do kasztelanowej kamieńskiej przez zarządców dóbr, ekonomów, plenipotentów, którzy wcześniej byli poddanymi Eustachego i Marianny z Kątskich, a po ich śmierci, wraz z dzierżawionymi przez Kossakowską dobrami, przeszli na jej służbę i niemalże od razu podjęli starania o zdobycie jej akceptacji, zaufania oraz utrzymanie się na dotychczasowych stanowiskach, regularnie przy tym raportując nowej dobrodziejce o stanie ekonomicznym gospodarstw. Treść przebadanej korespondencji pozwala więc spojrzeć na relacje, jakie łączyły poddanych z ich mocodawczynią oraz wskazać gospodarcze i społeczne podstawy funkcjonowania dóbr Potockich pod okiem Kossakowskiej.

LINK DO ARTYKUŁU

 

Aktualności

Zobacz więcej na naszym facebooku

Zaprszamy serdecznie do zgłaszania swoich propozycji na konferencję "Manifestation of Conformity, Controversy and Emotions at Court, 1200-1800". Konferencja odbywa się jako doroczne spotkanie Society of Court Studies w dniach 16-18 IX 2027. Miejscem obrad jest Pałac Narodowy w Sintrze (Portugalia). Szczegóły zgłoszenia w plakacie.#NCN #women'scourt #kobiecydwórszlachecki ... See MoreSee Less
View on Facebook
W dniach 28-30 września 2026 prof. Bożena Popiołek oraz dr Jarosław Pietrzak wzięli udział w międzynarodowej konferencji "Mätressen, Macht und Kunst um 1700. Spielräume weiblichen Handelns an europäischen Fürstenhöfen", zorganizowaną przez SLUB Dresden, TU Dresden, KU Eichstätt-Ingolstadt i Universität Würzburg w Dreźnie. Podczas spotkania prelegenci zaprezentowali referat "Close to the king. Were Augustus II's Polish mistresses a means to achieve political goals?"#NCN #kobiecydwórszlachecki #women'scourt ... See MoreSee Less
View on Facebook
Instytut Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz Centrum Badań nad Kulturą i Mentalnością Dawnej Polski mają zaszczyt zaprosić Państwa do udziału w interdyscyplinarnej konferencji naukowej „Wcześniej jako muchy po cukrze, a teraz jako kurczęta piszesz Waść”. Edytorskie rozterki humanisty, która odbędzie się w Krakowie w dn. 22-23 października 2026 r.Obrady odbywać się będą w budynku głównym Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej, w Audytorium UKEN, ul. Podchorążych 2#NCN #women'scourt #kobiecydwórszlachecki ... See MoreSee Less
View on Facebook